مجله اینترنتی سبزواری ها ، که یکی از رسانه های تازه تأسیس غرب خراسان رضوی با رویکرد تحلیلی است ، اخیرا در گزارشی زیبا و متفاوت یک پدیده اقتصادی و اجتماعی در دارالمومنین سبزوار را مورد توجه قرار داده است.

شرح کامل این مطلب در ادامه به نقل از مجله سبزواری ها ، منتشر می شود :


بازار سبزوار در هفته‌های اخیر در تصرف پدیده  نوظهوری به نام  “تق تقو“  قرار گرفته است.
شاید درنگاه اول به نظر برسد که این یک مطلب طنز آمیز است.
اما اگر در حدود دو هفته گذشته به خیابان‌های مرکزی شهر سبزوار به ویژه به محدوده بازار سری زده باشید، در می‌یابید که این مطلب گزارشی از یک رویداد اقتصادی کاملا واقعی در این شهر خراسان است که از دیرباز یکی از قطب‌های اصلی اقتصادی شمال شرق کشور  بوده است.
فقط کافی است در یکی از نیم روزهای گرم تیرماه ۹۲ در طول خیابان بیهق سبزوار در حدود نیم ساعت به پیاده روی بپردازید تا از ابتدا تا انتهای خیابان چندین مرتبه این صدا را بشنوید :
تَق تَق تَق تَق تَق تَق تَق تَق تَق تَق ……….
 و این صدا  بسته به مهارت افراد مختلف ممکن است از چند ثانیه تا چند دقیقه به طول بیانجامد.



این صدا چیزی نیست جز صدای به هم خوردن دو گوی پلاستیکی تو خالی که به وسیله یک نخ مقاوم به یکدیگر متصل شده و به وسیله همان نخ از یک حلقه پلاستیکی که کودکان می‌توانند آن حلقه را به انگشت خود بیاندازند، آویزان شده اند.
هنگامی‌که یک کودک یا یک بزرگسال این وسیله را از قسمت حلقه پلاستیکی در دست بگیرد و تکان دهد، در نتیجه به هم خوردن دو گوی آویزان شده، صدای تق تقی در فضا می‌پیچد، که به همین دلیل نام این وسیله را تق تقو (تق تقه -Clackers ) گذاشته اند.
بنابراین تق تقو ساختار کاملا ساده ای دارد. به همین دلیل قیمت آن هم ارزان است (۱۰۰۰ تومان) در نتیجه  همگان به راحتی می‌توانند این وسیله را برای کودکان خود یا حتی بزرگسالان علاقه مند تهیه کنند.
گفتنی است این اسباب بازی در ایران تاریخی بسیار طولانی تر از این دارد، به طوری که در برخی مناطق کشور یکی از وسایل سنتی بازی بچه‌ها محسوب می‌شده است.
آقای میثم زرگر که یکی از هموطنان وبلاگ نویس است و  در وبلاگ خود در زمینه معرفی آداب و رسوم محلی شهر خود فعالیت می‌کند ، تق تقو را چنین معرفی می‌کند :

     تق تقو(Taghtaghu):
    کودکان از چوب انتهای خوشه یک نوع اسباب بازی می‌سازند.قسمتی از تمبر*نخل به طول۵۰ سانتیمتر ازخوشه جدا وبه سه قسمت تقسیم می‌شود.قسمت وسط ثابت و طرفین متحرک است و با حرکت دست صدای تَق تَق ازآن بلند می‌شود.
    *تمبر: (Tambar)  چوب انتهایی خوشه که به درخت وصل است.

 (منبع)

اما تق تقوهای قدیم برخلاف امروز، به صورت بسیار اندک و در مناطقی خاص که عمدتا درخت خرما در آن مناطق می‌روید با استفاده از وسایل طبیعی ساخته می‌شده است. در حالی که امروز تق تقو‌ها از طریق تولید انبوه صنعتی، به صورتی فراگیر در همه مناطق ایران یا شاید حتی جهان قابل دسترس هستند.

مهمتر آنکه فروش تق تقو شرایط خاصی نیز لازم ندارد و به همین دلیل بسیاری از فروشندگان دوره گرد در سطح شهرها در هر منطقه و موقعیتی می‌توانند اقدام به فروش تق تقو کنند.
همین ویژگی‌ها، باعث آن شده است که در تابستان ۹۲ بازار خرید و فروش تق تقو‌ها در سبزوار و بسیاری دیگر از شهرهای کشور گرم گرم باشد.
البته فروشندگان تق تقو نیز برای فروش بهتر کالای خود، سنگ تمام می‌گذارند و با  جدیتی هر چه تمام تر فوایدی برای آن بر می‌شمارند.
مهمترین نکته ای که همه فروشندگان درباره این وسیله بیان می‌کنند، مفید بودن تق تقو برای تست میزان تمرکز حواس افراد است چرا که اگر انسان تمرکز و مهارت لازم را نداشته باشد نمی‌تواند به مدت طولانی صدای مسلسلواری از این وسیله تولید کند و صرفا نتیجه تلاش‌های بدون تمرکز و دقت تولید چند صدای تق تق پراکنده و بی نظم و کوتاه مدت خواهد بود.

با این حال، مسلماً این فقط یک توجیه است و تق تقو بیشتر از آنکه وسیله تست تمرکز یا هر آزمون روانشناسی دیگری باشد، بیشتر یک وسیله سرگرمی‌و البته منبع درآمد برای کارخانه یا شرکت اسباب بازی سازی، تولید کنده این وسیله پر سر و صدا است.

درواقع اگر قرار باشد افراد تمرکز خود را امتحان کنند، در دومین دهه از قرن بیست و یک میلادی قطعا روش‌های حرفه ای تر و استانداردتری برای این کار وجود دارد.
اما اگر بازار خرید و فروش وسیله ای ساده مانند، تق تقو در شهرهای کشور ناگهان گرم می‌شود این بیشتر نشان دهنده یک فکر اقتصادی خلاقانه است. این که از کنارهم قرار دادن دو گوی بتوان وسیله ساده ای تولید کرد که این وسیله بتواند برخی مهارت‌های روانی حرکتی افراد را به چالش بکشد و با  سروصدای زیاد خود تبلیغی برای خرید بیشتر این کالا توسط سایر کودکان و حتی بزرگسالان باشد، این چیزی نیست جز فکر خلاقانه ای که به همراه یک تبلیغ ساده (تست تمرکز حواس) به فتح  سریع و بی سر و صدای بازارها می‌پردازد.



نکته جالب در روند فراگیر شدن سریع تق تقوها اینجاست که مشاهده می‌شود حتی برخی مغازه داران نیز(که عمدتا جوان هستند) در ساعات خلوتی کسب و کار، در بیرون مغازه خود به تنهایی یا در کنار سایر همسایگان می‌نشینند و خود را با این وسیله سرگرم می‌کنند. گاهی نیز افراد با یکدیگر مسابقه می‌گذارند که کدام یک می‌توانند مدت زمان طولانی تری صدای تق تقوها را درآورند؟!!!
اما هدف این مطلب چیزی فراتر از معرفی یک اسباب بازی ساده به نام تق تقو است. چرا که این وسیله با سر و صدای زیادی که تولید می‌کند، در هفته‌های اخیر به اندازه کافی در دست کودکان و بزرگسالان شهرهای مختلف دیده شده و خود را به همگان معرفی کرده است تا جایی که دیگر در این مطلب نیازی به معرفی بیشتر آن نیست.

اما هدف از این نوشته تنها یک یادآوری است.

یادآوری برای ضرورت داشتن خلاقیت و به خرج دادن  همیشگی نوآوری و ابتکار عمل در کسب و کار. چرا که در دوره کنونی با وجود معضل ناگوار بیکاری که در کشور ما به صورت گسترده ای ، بیداد می‌کند، متأسفانه شمار زیادی از جوانان کشور فقط به امید آن هستند که بتوانند خود را از طریق شرکت در آزمون‌های متعدد استخدامی‌و سایر پیگیری‌های مجدانه، شغلی ترجیحاً اداری برای خود دست و پا کنند که حقوق کم اما ثابت و همیشگی داشته باشد.
حال آنکه در بازار آزاد، این امکان وجود دارد، که افراد با به خرج دادن اندکی خلاقیت و با استفاده از امکانات بسیار ساده و کم به سودهای کلان اقتصادی دست یابند.
فکر تولید انبوه تق تقو توسط هر کسی (در داخل یا خارج از کشور) مطرح شده باشد، بی شک ایده ای خلاقانه بوده است.
او می‌دانسته که هرچند بازار اسباب بازی به اندازه کافی رنگارنگ هست و به طور کل کودکان در دوره کنونی هیچ وسیله اسباب بازی ای کم ندارند، اما با این حال طبع کودکانه به شکلی است که  بازهم می‌توان روی آن کار کرد و محصولات جدیدی را به بازار عرضه کرد که مورد استقبال و سود گسترده اقتصادی قرار گیرند.
بی شک تولید انبوه تق تقو برای کارخانه یا شرکت تولید کننده هزینه بسیار اندکی در بر دارد. به همین دلیل هم حتی با وجود قیمت ارزان برای فروش این اسباب بازی در بازار ، بازهم درآمد خوبی نصیب صاحبان سرمایه خواهد شد.
پیش از ای نیز بازها مشاهده شده است که تب خریداری و مصرف یک کالای خاص بازارهای شهرهای مختلف کشور را مبتلا کرده است و عجیب آنکه این تب‌های خرید و مصرف معمولا در میان جامعه بانوان بروز و ظهور می‌یابد.
از نمونه‌های این تب خرید که بسیار متنوع هم هست می‌توان به تب خرید، بامبو ، شمع‌های زینتی، کیف و کفش و سایر اجناس با تصویر یانگوم (بازیگر نقش اول سریال پرطرفدار و کره ای جواهری در قصر) و … اشاره کرد.
همه انواع تب خرید، معمولاً به سرعت فروکش می‌کنند، اما سرعت افولشان به میزان کاربردی بودن یا صرفا جنبه تجملی داشتن آن کالا بستگی دارد.

به عنوان مثال در تب خرید بامبو که حدود دو سال قبل (۱۳۹۰) و کمی‌بعد از آن درمیان بسیاری از بانوان ایرانی ظهور کرده بود، گیاهی به نام بامبو که تنها در ظرفی از آب (بدون خاک) در شرایط مناسبی از لحاظ دمایی در خانه‌ها نگاه داری می‌شد، به عنوان نماد و نشانه ای از خوش شانسی محبوبیت یافته بود.
حال آنکه بامبو تنها یک گیاه ساده مانند هر گیاه دیگری است و نسبت دادن هر گونه قدرت خارق العاده اثبات نشده برای آن، بیشتر رفتاری خرافی به نظر می‌رسد.اما به هرحال آوردن شانس و خوشبختی، شعارموفقیت آمیزی برای بامبو بود تا جایی که تب خرید این گیاه زینتی برای مدتی در حدود یک سال در میان خانم‌های ایرانی به شدت بالاگرفته بود و در آن زمان کمتر خانه ای را می‌توانستی پیدا کنی که یک یا چند شاخه بامبو در آن خانه نباشد.
اینک اما هرچند بامبو هنوز در بازار وجود دارد و در برخی منازل نگاه داری می‌شود، اما تب شدید خرید و مصرف آن در جامعه کاهش چشمگیر پیدا کرده است.

به هرحال چنانکه دیدیم به خرج دادن اندکی خلاقیت و پیدا کردن یک یا چند شعار کارآمد برای توجیه کاربرد و فواید یک محصول یا یک خدمت، می‌تواند مانند معجزه ای باشد برای رونق گرفتن بازار کسب و کار و منجر شدن به سود فراوان اقتصادی .
در پایان این تحلیل اقتصادی، شما فکر می‌کنید چه ابتکارات ساده اما پرسود دیگری در محیط کسب و کار خودتان و اطرافیانتان هست که تا کنون مورد غفلت قرار گرفته، اما توجه به آن می‌تواند نتایج بسیار مفیدی برایتان به همراه آورد؟

تَق تَق تَق تَق تَق تَق تَق تَق تَق تَق تَق ……..

نویسنده : امید برومندی

منبع : مجله اینترنتی سبزواری ها